การสอนงาน

30 8 2559 15 08 00

การสอนงาน (Coaching)

การพัฒนาบุคลากร

 การพัฒนาบุคลากรให้มีความรู้ความสามารถในการปฏิบัติงานให้มีประสิทธิภาพ

ามารถดำเนินการได้หลายวิธี วิธีการหนึ่งที่ใช้กันอย่างแพร่หลายและใช้เวลาไม่นานในการเรียนรู้วิธีการหนึ่ง คือ การสอนงาน

การสอนงาน คือ การที่บุคคลที่ตำแหน่งงานสูงกว่า ทำหน้าที่ช่วยบุคคลอีกคนหนึ่ง ที่ต้องมาเรียนรู้งานในหน้าที่ความรับผิดชอบ เพื่อกระจายอำนาจการตัดสินใจให้ผู้อื่นไปปฏิบัติภายในขอบเขตที่กำหนด

ความสำคัญและประโยชน์ของการสอนงาน

- ช่วยส่งเสริมความสัมพันธ์อันดีระหว่างหัวหน้าและผู้ใต้บังคับบัญชา

- สร้างความไว้วางใจกันและเป็นโอกาสที่จะแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกัน

- ช่วยป้องกันความผิดพลาดอันเนื่องมาจากการลองผิดลองถูก

- ลดความผิดพลาดเสียหายและเวลาการทำงาน

- ช่วยให้องค์ความรู้ในองค์กรถูกถ่ายทอดไปอย่างถูกต้องและมีประสิทธิภาพ

- เกิดการถ่ายทอดงานและเทคนิคการปฏิบัติงาน จากหัวหน้าไปสู่ผู้ร่วมทีมงาน

- ช่วยให้เกิดความรู้ในการทำงานที่ถูกต้อง เพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน

- ทำให้องค์ความรู้ไม่ติดตัวนายเมื่อหัวหน้าออกจากงาน ทำให้มีผู้สืบต่องานและสืบทอดตำแหน่งได้

บทบาทของผู้สอนงาน

- เป็นผู้แนะนำ แสดง สั่งสอน อบรม ทบทวน อธิบายแสดงให้ดูเป็นตัวอย่าง

- ทำหน้าที่อภิปรายพูดคุย สนับสนุน ดูแลเรื่องงานรวมไปถึงใส่ใจในความรู้สึก

- อำนวยความสะดวก แนะแนว ช่วยเหลือ ถาม ดึงความสามารถออกมา เปิดโอกาสให้แสดงออก

- สร้างแรงบันดาลใจ จูงใจ ให้กำลังใจ ชมเชย และเชื่อมั่นในทีมงาน

เมือไรจึงจะสอนงาน

เมื่อมีบุคลากรโอนย้ายมาจากหน่วยงานอื่น

เมื่อมีการเปลี่ยนแปลงระบบงาน

เมื่อมีการนำเครื่องมือ เครื่องจักร หรืออุปกรณ์ใหม่ หรือนวัตกรรมใหม่ มาใช้ในการทำงาน

เมื่อพบว่าใช้เครื่องมือ หรืออุปกรณ์ไม่ตรงกับงาน

เมื่อเห็นว่ามีการทำงานผิดวิธี

เมื่อผู้ใต้บังคับบัญชาทำงานล่าช้า หรือทำงานไม่สะดวก ทำงานเสี่ยงอันตราย หรือไม่ปลอดภัย

เมื่อผลงานของ กรม/กอง/สำนัก/ศูนย์/สถาบัน/ส่วน/ฝ่าย ฯลฯ ไม่ได้ตามเป้า ไม่ได้มาตรฐาน เกิดปัญหา ผิดพลาด บกพร่อง เกิดการสูญเปล่า

เมื่อต้องการพัฒนาขีดความสามารถของบุคลากรให้สูงขึ้น

เมื่อการประเมินผลเพื่อเลื่อนเงินเดือนและมีการระบุเรื่องที่ต้องพัฒนา และหรือ ฝึกอบรมให้ลูกน้อง

เมื่อนายเห็นว่าลูกน้อง มีความแตกต่างด้านความรู้ ทักษะ ทัศนคติ ความสามารถ และสมรรถนะในการทำงาน

เมื่อมี IDP

ทักษะและเทคนิคการสอนงาน

- ต้องชี้แจงให้ผู้ใต้บังคับบัญชาเข้าใจวัตถุประสงค์ของการสอนงาน

- ต้องทำให้ผู้ร่วมงานสนใจใคร่จะเรียนรู้งานที่จะสอน

- ต้องมุ่งผลของการสอนงาน โดยคำนึงถึงบุคคลเป็นสำคัญ

- ต้องให้รู้ว่างานอยู่ในขั้นตอนใด และจัดการสอนให้มีสภาพเหมือนปฏิบัติงานจริง

- ต้องทำให้เกิดการมีส่วนร่วมในการเรียนรู้อย่างสมบูรณ์

- ต้องรู้ SWOT ของบุคคล

- ต้องทำโปรแกรมการสอนงานหรือแผนการสอนให้เหมาะสมกับความรู้ความสามารถ ทัศนคติ แรงจูงใจ

    และความรับผิดชอบของผู้ใต้บังคับบัญชา

- ต้องมีความรู้และความสามารถในงานที่จะสอน

-ต้องมีความรักในการถ่ายทอดความรู้ และมุ่งมั่นจริงจังในการสอนให้เกิดผลสำเร็จ

- ต้องมีการสร้างความเชื่อใจร่วมกันทั้งสองฝ่าย

- ต้องเชื่อมั่นในตนเองและมีความตั้งใจในการสอน

- ต้องมีความปรารถนาที่จะช่วยเหลือผู้อื่น

- ต้องมีทักษะในการสื่อสารให้เกิดความเข้าใจ

- ต้องมีความอดทนต่อพฤติกรรมของลูกน้องต้องให้การสนับสนุนแก่ลูกน้องที่สนใจในการปรับปรุงการทำงาน

- ต้องให้การสนับสนุนสำหรับลูกน้องที่สนใจในการปรับปรุงทักษะและประสบการณ์ใหม่

- ต้องให้คำแนะนำแก่ลูกน้องที่ต้องการทิศทางของอาชีพ

- ต้องให้ Feedback ของการปฏิบัติงานอย่างจริงใจและเป็นธรรม

รูปแบบของการสอนงาน

- แบบสาธิต( Demonstrative Coaching Method) : สาธิตและทำเรื่องหนึ่ง ๆให้ดู

- แบบใช้พี่เลี้ยง (Tutorial Coaching Method) : หาพี่เลี้ยงมาช่วยสอน

- แบบทีม (Team Coaching Method) : คนสอนหลายคน

- แบบแบ่งกลุ่มระดมสมอง (Brainstorming Coaching Method): ให้กลุ่มร่วมกันแก้ปัญหา หรือ ทำงานกลุ่มตามที่มอบหมาย

- แบบจุลภาค (Micro- Coaching Method) : สอนเรื่องที่ละเอียดมาก ๆ เป็น เรื่องๆ ไป

- แบบอริยสัจ(Four Great Truths Coaching Method) : ใช้ หลัก ทุกข์(ปัญหา) สมุทัย(ที่มาของปัญหา/วิเคราะห์ปัญหา/ตั้งสมมุติฐาน) นิโรธ(ทางแก้ปัญหา/ลงมือแก้ปัญหา) มรรค(ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น/วิเคราะห์ผล/สรุป)

- แบบร่วมมือ(Cooperative Learning Coaching Method) : ให้ร่วมมือกัน/ให้ร่วมมือกันคนอื่น หน่วยงานอื่น ไม่ใช่  

   ให้แข่งขันกัน

- แบบบูรณาการ (Integration Coaching Method) : เอาหลายเรื่องที่คล้ายกัน มาสอนรวมกัน

- แบบเอกัตภาพหรือรายบุคคล ( Individualized Coaching Method) : สอนตามความแตกต่างระหว่างบุคคล

กระบวนการสอนงาน

- การหาความจำเป็นในการสอนงาน

- การกำหนดวิธีการหรือรูปแบบการสอนที่เหมาะสม

- การจัดทำแผนการสอนงาน/การวางแผนการสอนงาน

- การเตรียมเนื้อหาที่จะสอน

- การจัดทำแบบซอยงาน คือ การนำงานที่จะสอนมาวิเคราะห์แยกเป็นส่วนๆ

- การจัดเตรียมเอกสารและวัสดุ อุปกรณ์ที่จำเป็น

- การจัดเตรียมสถานที่ในการสอนงาน

- การลงมือสอนงาน

- การวัดผล การประเมินผล การสอนงาน

กรอบแนวคิดทัศนคติและศิลปะการสอนงานให้ประทับใจ

- กรอบแนวคิดในการสอนงานคือ การประมวลความคิดรวบยอดของการสอนงาน ว่างานที่จะสอน มีตัวแปรอะไรที่เกี่ยวข้องบ้าง ความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรที่จะสอนงานเป็นอย่างไร อะไรเป็นตัวแปรอิสระ อะไรเป็นตัวแปรตามทัศนคติในการสอนงานคือ ความรู้สึก ความคิด ความเชื่อ และแนวโน้มที่จะแสดงออกซึ่งพฤติกรรมของนาย เป็นไปได้ทั้งเชิงบวกหรือลบ ทัศนคติเรียนรู้จัดการได้โดยประสบการณ์ เราสามารถสังเกตทัศนคติของนายได้จาก การพูดออกมาอย่างไม่เป็นทางการ การสำรวจอย่างเป็นทางการและ การแสดงออกเชิงพฤติกรรมของนายคนนั้น ๆ

- ศิลปะของการสอนงาน ของผู้บังคับบัญชาแต่ละคนจะขึ้นอยู่กับทัศนคติส่วนบุคคล(PersonnelAttitudes) ว่า

- ยอมรับความสามารถของผู้ใต้บังคับบัญชาเพียงใด

- เต็มใจที่จะสอนงานเพียงใด

เต็มใจที่จะเปิดโอกาสให้กระทำความผิดพลาดในงานได้เพียงใด

เต็มใจที่จะกำหนดขอบเขต ความรับผิดชอบและมีการควบคุมระหว่างการสอนงานเพียงใด

- มีหัวข้อสนทนาที่เป็นคำถามปลายเปิดไม่ใช่มาออกคำสั่ง

- ฟังอย่างตั้งใจเมื่อลูกน้องสงสัย สนทนา แสดงท่าที่สนใจในสิ่งที่กำลังสนทนา

- สุภาพและใส่ใจในรายละเอียดแม้เพียงเล็กน้อย ของผู้ใต้บังคับบัญชา

- มีมารยาทดีและใช้ภาษาสุภาพ

- ปิดโทรศัพท์มือถือขณะสอนงานผู้ใต้บังคับบัญชาด้วยความตั้งใจ

- ให้เกียรติผู้ใต้บังคับบัญชาเสมอแม้ขณะสอนงาน

- พึงรู้ว่าการโต้เถียงที่ได้ผลที่สุด คือ การไม่โต้เถียง

- ต้องแสดงความเคารพในความคิดเห็นของผู้ใต้บังคับบัญชาขณะสอนงาน อย่า บอกว่าเป็นความคิดเห็นที่ผิด          ถ้าผิด ต้องกล้ารับผิดนั้นทันที และอย่างหนักแน่น

- ต้องมีเทคนิคในการให้ลูกน้องยอมรับว่า ใช่ ในเรื่องที่สอนงาน ถ้าโดยตรงไม่ได้ ก็ต้องโดยอ้อม

- ต้องปล่อยให้ลูกน้องได้มีโอกาสพูดหรือแสดงความคิดเห็นอย่างเต็มที่

- ต้องทำให้ลูกน้องรู้สึกว่า ความคิด นั้นเป็นของลูกน้องแล้วลูกน้องจะคล้อยตามโดยง่าย

- ต้องแสดงความเห็นใจในความต้องการของลูกน้อง

- ต้องพูดถึงสิ่งที่ลูกน้องภาคภูมิใจหรือปมเด่นของลูกน้องไม่ควรกล่าวถึงปมด้อย

- ต้องสอนงานและแสดงความคิดเห็นของหัวหน้า ให้เป็นเรื่องที่น่าฟังหรือสนุกสนาน